Όχι άλλα ψέμματα … Επιτέλους κάποιος να πιστεύει αυτά που μας λέει!

Just another WordPress.com weblog

Archive for the ‘Πανεπιστήμιο’ Category

Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο: Οδηγός επιβίωσης για γονείς.

leave a comment »


[Το παρόν κείμενο απευθυνεται σε γονείς. Για να αποφευχθούν παρεξηγήσεις, ας διαβάσουν το Σημείωμα #0. ]
[Τα παιδιά, ως εν δυνάμει γονείς μπορούν να ελεύθερα να διαβάσουν το κειμενο, αλλά παρακαλώ ας δούνε και το Σημείωμα #3]

Το ερώτημα είναι απλό: Θα στέλνατε το παιδί σας σε Ελληνικό (Δημόσιο) Πανεπιστήμιο ; Και η απάντηση, αυτή που καθοδηγείται από το κοντόφθαλμο συμφερον του καθενός, είναι “Εξαρτάται”. Ο παρών οδηγός είναι αφενός ένας οδηγός επιβίωσης για ανθρώπους που σκέφτονται να στείλουν το παιδί τους στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο και αφετέρου καταληγει να είναι μία αποτίμηση των παθογενειών που το ταλανίζουν.

Α. Στείλτε όπωσδήποτε το παιδί σας στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο

Αν ήσαστε ένας από αυτούς που έχει την δυνατότητα να βολέψει σε κάποια θέση εργασίας το αξιοσέβαστο τέκνο του αμέσως μετά την αποφοιτηση του, τότε το Ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι η καλύτερη, από κάθε άποψη επιλογή.

Να αναφερω μερικές περιπτώσεις ανθρώπων που έχουν απόλυτο συμφέρον να μπεί το παιδί τους στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο:

  1. Καθηγητής σε κάποιο υπάρχον Πανεπιστήμιο. Κάπου θα του βρείτε μία θέση μόλις πάρει το πτυχίο του. Π.χ. γραμματέας στο εργαστήριο σας. Σε ερευνητικά προγράμματα φίλου σας. Αν έχει IQ κοντά στο μέτριο (και πάνω) σχεδόν σίγουρα μπορεί θα παραλάβει την θέση σας ή κάποιου φίλου τέλος πάντων. Κλπ. Κλπ. Ακόμα και αν έχετε λεφτά, μακροπρόθεσμα το ελληνικό πανεπιστήμιο έχει πολύ καλύτερο λόγο “ποιότητας/κόστους” σε σχέση με τα ξένα πανεπιστήμια. Εκεί, σίγουρα θα μάθει, αλλά θα κοστίσει μία περιουσία. Ενώ εδώ είναι σχεδόν τζάμπα, με το μειονέκτημα ότι είναι αβέβαιο αν θα μάθει τίποτα. Επίσης στο εξωτερικό διατρέχει και τον κίνδυνο να αποτύχει. Εδώ, αποκλείεται να μην αποφοιτήσει.

  2. Πολιτικός (δεξιός, κεντρώος, αριστερός, κομμουνιστής, μέσα-σε-όλα). Οι προοπτικές είναι λαμπρές. Εκτός από ότι θα μπορέσει να θητεύσει σε κάποια κομματική παράταξη της σχολής του, εξαιρετικό σχολείο για την μετέπειτα πορεία του σαν κληρονόμος της θέσης σας, θα μάθει πάρα πολλά και χρήσιμα πράγματα. Για παράδειγμα τα στοιχειώδη των διαπραγματεύσεων για την εκλογη καθηγητων, το πώς γίνονται τα μαγειρέματα με τις άλλες παρατάξεις, οι νοθείες στις εγκλογές, τα απαραίτητα για την διοργάνωση εκδρομών στην μύκονο και τρελών πάρτυ με σκυλιά της νύχτας, συντονισμό αφισοκολλήσεων, βαψίματα πανό, χτισίματα γραφείων, καταλήψεις, σκονάκια, τάβλι, κλπ. Επίσης αν δεν θέλει το παιδί σας να αναλάβει τα βάσανα της θέσης σας, πολύ πιθανό θα μπορέσετε να το βολέψετε σε κάποια θέση στο Πανεπιστήμιο. Θα μπορούσατε π.χ. να προσλάβετε τον γιό ή την κόρη ενός καθηγητή Πανεπιστημίου σε κάποια υπηρεσία που έχετε δόντι και σε αντάλλαγμα να σας τον διορίσει κοντά του (πιό λαϊκά αυτό ονομάζεται “αλλαξοκολιά καρέκλας”). Εννοείται πώς αν είστε και πολιτικός και πανεπιστημιακός, πράγμα που συνηθίζεται τα τελευταία 40 χρόνια, θα ήταν εντελώς ανορθολογικό να μην στείλετε το παιδί σας στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο.

  3. Αν έχετε πολύ κοντινή σχέση (π.χ. συγγενής, κουμπάρος, ιδιαίτερος υπουργού ή βουλευτή, κλπ) με πολιτικό ή πανεπιστημιακό πρόσωπο. Οι διαπροσωπικές σχέσεις στην Ελλάδα είναι τόσο ισχυρές, που οι συγγενείς και οι φίλοι συνηθίζουν να μοιραζονται τα προνόμια τους. Αν και με την κρίση τα πράγματα έχουν σφίξει λίγο, πολύ πιθανόν κάπου να βολευτεί το παιδί. Το πτυχίο του Ελληνικού Πανεπιστημίου θα του δώσει τα “τυπικά προσόντα”. Ίσως φυσικά να μην μπορεί να πάρει θέση τόσο καλή όσο οι προηγούμενες κατηγορίες, αλλά νομίζω όλοι πρέπει να προσαρμόζουμε τις απαιτήσεις μας. Γενικά όσοι έχουν εμπειρία από τον στρατό και τις παραμέτρους της βυσματο-διαδικασίας, έχουν μία πρακτική αντίληψη του τί εννοώ.

  4. Αν έχετε πιο μακρυνή σχέση με πολιτικό (π.χ. κλακαδόρος δευτέρας διαλογής, 2ος εξάδερφος, κλπ) ή με πανεπιστημιακό (π.χ. γείτονας, 1ος εξάδερφος, κοκ), ενώ τα πράγματα προ κρίσης θα υπεδείκνυαν μία εύκολη σταδιοδρομία για τον αξιοσέβαστο απόγονο, τα πράγματα έχουν σφίξει λίγο. Φοβάμαι ότι θα πρεπει να διαβάσετε την Σημείωση #1.

  5. Αν έχετε ένα σίγουρο και εξασφαλισμένο εισόδημα από την μαύρη (οικονομική) ζωή που κάνατε την εποχή των παχέων αγελάδων. Γιατροί, δικηγόροι, μεσίτες (όπλων και ακινήτων), κλπ. Για παράδειμα αν κάπως καταφέρατε να έχετε μερικές δεκάδες εκατομμύρια σε κάποιο ελβετικό λογαριασμό, αν και θα ήταν ορθολογικό να πάτε να ζήσετε στην Ελβετία, αφού πρακτικά εκεί είναι η πατρίδα σας και να έρχεστε μόνο για διακοπές εδώ, αλλά -παράλογα- παραμένετε ακόμα σε αυτή την ερημη χώρα, το Ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι πολύ καλή επιλογή ! Εξηγούμαι. Το χειρότερο που μπορεί να πάθει ένας άνθρωπος που έχει ένα σκασμό λεφτά, αλλά είναι χωρίς δουλειά και ασχολία, είναι να πάθει κατάθλιψη και να καταλήξει σε μία κατάσταση ζόμπι (ζωντανού – νεκρού). Να ξοδεύει σαν τρελλός από εδώ και από εκεί αλλά να μην του σηκώνεται τίποτα. Σιγουρα δεν το θέλετε αυτό για το εκολλαπτόμενο τέκνο σας. Η καλή ζωή θέλει και κάτι να σε τραβάει (ανέμελο φυσικά) και το Ελληνικο Πανεπιστήμιο είναι όχι απλά φτηνή λύση (γιατί σίγουρα υπάρχουν αντίστοιχες ιδιωτικές λύσεις, ακριβοθώρητες ωστόσο), αλλά και πολύ ποιοτική. Εξηγούμαι. Το παιδί θα γραφτεί στο Πανεπιστήμιο -και καλά- για να σπουδάσει. Θα αρχίσει να πηγαίνει στα μαθήματα κάποιες εβδομάδες, θα κάνει γνωριμίες -αφού θα του έχετε παραχωρήσει και την Cayenne-, και μετά θα κόψει έχοντας κλείσει τον ενάρετο κύκλος της κοινωνικοποίησης. Άμα είναι και εαρινό εξάμηνο, ηλιόλουστα πρωϊνά σε καφετέριες, ρίχνοντας ζαριές στα τάβλια και ρουφώντας απολαυστικά με το χοντρό καλαμάκι τον φραπέ, μπανάκια σε χάι παραλίες κλπ. Κάποια στιγμή θα έρθει η ώρα να πάει να πάρει τα βιβλία, μπορεί και να τα ξεφυλλίσει, κάτι θα του μείνει. Τέλος πάντων, θα δίνει και εξετάσεις πού και πού, για να θυμάται το πώς είναι τα αμφιθέατρα, δεν θα έχει και τρελλή επιτυχία, στο τέλος όμως -σίγουρα- θα τα καταφέρει. Κάτι τα σκονάκια, κάτι που οι καθηγητές δεν θέλουν να μαζεύουν χιλιάδες στις εξετάσεις και έτσι περνάνε και την “κουτσή μαρία”, κάτι που σε μερικά μαθήματα αρκούν 2 ώρες διάβασμα, πιθανόν να μπορείτε να βυσματώσετε και κανέναν αξιότιμο καθηγητή, το ευτυχισμένο τέκνο θα πάρει το πτυχίο του. 10 ή 15 χρόνια, δε έχει σημασία, άλλωστε εσείς έχετε και λεφτά και χρόνο. Παρακαλώ απλά ανάψτε ένα κεράκι στο “Πρώτη φορά αριστερά” που δίνει πλέον αυτή την δυνατότητα και σε εσάς, κάτοικο Ελβετίας, μία θέση στον ήλιο (οι υπόλοιποι γονείς δαβάστε το Σημείωμα #2). Μετά το πτυχίο, θα μπορούσατε να ανταλλάξετε κάποια από τα λεφτά σας με μία καρέκλα ανέμελης -πάντα- αεργίας για τον τροφαντό νέο σας, στον ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα, αλλά αυτό δεν είναι της παρούσης.

Στην γενική περίπτωση, συμφέρον να στείλετε το παιδί σας στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο έχετε μόνο και μόνο αν για μετά, όποτε κι αν είναι αυτό, υπάρχει μία σίγουρη και βολική θέση για το παιδί σας. ΠΡΟΣΟΧΗ ! Σίγουρη και ΒΟΛΙΚΗ ! Εξηγούμαι. Π.χ. αν κατέχετε ένα μεγάλο και αξιοσέβαστο κατάστημα και θέλετε να παραδώσετε την διεύθυνση στο παιδί σας, αυτή είναι μία σίγουρη θέση αλλά δεν είναι βολική γιατί υπάρχει κίνδυνος ατυχήματος αν ο οδηγός δεν ξέρει τις στροφές. Σε αυτή την περίπτωση, το ελληνικό πανεπιστήμιο έχει ρίσκο. Π.χ. Θα μάθει τα απαραίτητα ώστε να μπορέσει να αναλάβει τα ηνία; Δεν είναι καθόλου βέβαιο και σίγουρα μπορείτε να το αντιληφθείτε γιατί έχετε πείρα με την ελληνική Δημόσια Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Πότε είχατε να κάνετε με δασκάλους που φυσάγανε και πότε με δασκάλους αδιάφορους ή και επικίνδυνους (και πιο συχνά με περιπτώσεις κάπου ανάμεσα). Κάπως έτσι είναι η κατάσταση και στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Θα μάθει το παιδί ; Άγνωστο. Παντως κανείς δεν θα το πιέσει να μάθει και κανείς δεν θα το ρωτήσει γιατί δεν πατάει στα μαθήματα και κανείς δεν ενδιαφέρεται αν περνάει τα μαθήματα με σκονάκια κλπ κλπ. Επίσης υπάρχει ο κίνδυνος το παιδί να πέσει σε μία κατάσταση που περιγράφω για την περίπτωση του Ελβετού-Μπαμπά (Γιατροί, δικηγόροι κλπ), με την διαφορά ότι εσείς ζείτε από την δουλειά σας και δεν έχετε την επιλογή να συντηρείτε το τέκνο εφ’ όρου ζωής. Και προσοχή ! Παίζετε το μαγαζί σας στα ζάρια ! Αν είστε σε αυτή την κατηγορία, θα πρότεινα να κρατήσετε το παιδί σας κάποια χρόνια στο μαγαζί να μάθει την πρακτική δουλειά και μετά, αν έχετε τους πόρους να το στείλετε να σπουδάσει σε κάποιο πανεπιστήμιο του εξωτερικού. Αν δεν έχετε τους πόρους για κάτι τέτοιο, πρακτικά είστε στην παρακάτω κατηγορία.

Β. Ελληνικό Πανεπιστήμιο; Πρέπει να το ξανασκεφτείτε.

Αν λοιπόν είστε απ΄αυτούς τους μη προνομιούχους γονείς, που δεν έχουν μία σίγουρη θέση για το παιδί τους, τα πράγματα γίνονται δύσκολα. Αν το μέλλον του παιδιού σας συναρτάται άμεσα με τις ικανότητες που θα έχει αποκτήσει μετά το πέρας της εκπαιδευτικής διαδικασίας, το Ελληνικό Πανεπιστήμιο έχει αρκετές παγίδες. Κάποιες πιθανόν να αναφέρθηκαν σποραδικά, αλλά ανακεφαλαιώνω: Δεν υπάρχει καμία διαδικασία ελέγχου της ποιότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας για το τί τελικά κατέκτησαν οι απόφοιτοι. Αυτοί που του δίδαξαν, έκαναν καλά την δουλειά τους ; Άγνωστο, γιατί το Ελληνικό Πανεπιστήμιο έχει αλλεργία στην μέτρηση. Στην χώρα του Αριστοτέλη, έχουμε αλλεργία στην μέτρηση ! (θα τρίζουν τα κόκκαλα του πρώτου επιστήμονα της οικουμένης !). Ως προς την ποιότητα του εκπαιδευτικού προσωπικού, που θα μπορούσε να αποτελεί έναν δείκτη της ποιότητας των γνώσεων που θα λάβει το παιδί σας, υπάρχουν και εκεί προβλήματα. Κουτσοί-στραβοί συνυπάρχουν με άριστα ικανούς (στο παγκόσμιο επίπεδο) καθηγητές (και ένα σωρό ενδιάμεσες κατηγορίες). Συνυπολογίστε και το γεγονός ότι στα Ελληνικά Πανεπιστήμια υπάρχει σε μεγάλο βαθμό και το φαινόμενο του νεποτισμού (εκλέγω καθηγητή τον μπατζανάκη μου) και της ενδογαμίας (εκλέγω καθηγητή με κριτήριο τον αν έχει πάρει διδακτορικό από εμενα ή από κολλητό μου και όχι με βάση τα ακαδημαϊκά προσόντα). Τα πράγματα δεν είναι πολύ ρόδινα ούτε ως προς την ίδια την πράξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας; Τα περισσότερα μαθήματα εξαντλούνται σε 10-13 τετράωρες διαλέξεις χωρίς καμία άλλη απαίτηση, ενώ συνήθως στα Πανεπιστήμια του πολιτισμένου κόσμου υπάρχουν συχνά εργασίες, διάβασμα και ενδιάμεσες εξετάσεις, έτσι ώστε ο φοιτητής να κατανοεί και να χωνεύει αυτά που λέγονται στο μάθημα. Πάρα πολλές φορές τα ιδρύματα κλείνουν (από 1 εβδομάδα εώς και μήνες) υπό τις ευλογίες των κομματικών παρατάξεων (το ονομάζουμε κατάληψη, και αυτό πάντα γίνεται “δημοκρατικά” ,δηλαδή αποφασίζοντας ένα 10% του συνόλου), με ότι αυτό συνεπάγεται. Με αυτά και με άλλα, το Ελληνικό Πανεπιστήμιο -δυστυχώς- δεν διαφέρει και πολύ από τα γνωστά των προηγούμενων εκπαιδευτικών βαθμίδων. Να κάνετε τον σταυρό σας να έχει τύχη το παιδί. Πρακτικά, ότι γνώσεις και αξίες του έχετε δώσει απο το σπίτι του γιατί τα λεφτά που πάνε στην εκπαίδευση δεν ξέρουμε πόσο τόπο πιάνουν (αφού κανείς δεν μετράει). Με άλλα λόγια, αν δεν έχετε τους πόρους να στείλετε το παιδί σας σε κάποιο Πανεπιστήμιο του εξωτερικου, διαβάστε την Σημείωση #1 και προσπαθήστε να του ξεκαθαρίσετε ότι ανήκει στους “φτωχούς” της κοινωνίας και ότι θα πρέπει να παλέψει για να ξεφύγει από την τρύπα αυτή.

Σημειώματα

Σημείωση #0 [για αυτούς που θα προσβληθούν]

Καθώς το σημείωμα αναφέρεται σε πρώτο προσωπο και ταυτόχρονα καταγράφει αρκετές κατηγορίες ανθρώπων, είναι εύλογο να αναμένεται ότι κάποιοι θα προσβληθούν. “Είμαι Καθηγητής Πανεπιστημίου και μιλάς έτσι για εμένα ; Είμαι ηθικό στοιχείο !” Παρακαλώ διαβάστε την απάντηση μου: Δεν υποννοώ ότι έχετε κάτι κακό στο κεφάλι σας. Απλά, με δεδομένο τον τρόπο που είναι δομημένο και λειτουργεί το σύστημα, και τις δεδομένες επιλογές που προσφέρει -και σε αυτό ας είμαστε τουλάχιστον ειλικρινείς, παρουσιάζω το κοντόφθαλμό συμφέρον της κάθε κατηγορίας ανθρώπων. Κοντόφθαλμο, γιατί παραγνωρίζει ότι όταν θέσεις υψηλών απαιτήσεων καταλαμβάνονται από ανθρώπους χαμηλών προδιαγραφών, ανακύπτουν αρνητικές εξωτερικότητες που τελικά υποβαθμίζουν τις δυνατότητες όλων. Των “ευνοημένων” συμπεριλαμβανομένων.

Επίσης μπορεί και να γινει η κριτική ότι θάβω το Ελληνικό Πανεπιστήμιο σε υπερβολικό βαθμό χωρίς να επισημαίνω τις διακρίσεις. Το κείμενο αυτό εστιάζει στις αδυναμίες του συστήματος τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και το πώς αυτές καθίστανται εκμεταλλεύσιμες από τα παράσιτα της κοινωνίας για να διαιωνίζουν το είδος τους. Πουθενά δεν εκφράζω την άποψη πως αποτελεί μία εξαντλητική παρουσίαση του Ελληνικού Πανεπιστημίου. Η συνολική κριτική την οποία ασκώ έχει ωστόσο να κάνει με το γεγονός πως η Πανεπιστημιακή κοινότητα δεν φαίνεται να ενοχλείται και επίσης ότι η ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου είναι ουραγός στην ατζέντα.

Σημείωση #1 [για τους μη-προνομιούχους]

Η κρίση και η έλλειψη ρευστότητας της οικονομίας σε συνδυασμό με το περιοριστικό και κρατικίστικο πλαίσιο λειτουργίας της οικονομίας, αναδυκνείει έναν νέο ταξικό διαχωρισμό: Αυτοι που έχουν την δυνατότητα να μεταδώσουν τα προνόμια στα παιδιά τους (οι Προνομιούχοι) και αυτοί που πλέον δεν μπορούν (οι μή-Προνομιούχοι). Οι Προνομιούχοι, στο υπάρχον σύστημα, έχουν διασφαλισμενη την μεσο-μακροπρόθεσμη δυνατοτητα να διορίσουν τα παιδιά τους στο Δημόσιο ή στην ιδιωτική εταιρεία που μπορεί ακόμα να τρώει από το Κράτος. Οι μη-Προνομιούχοι, παρόλο που μπορεί οι ίδιοι να διορίστηκαν από τον πολιτευτή της περιοχής τους ή να απολαμβάνουν μία παχυλή σύνταξη από τα 50 τους, δεν είναι σίγουρο ότι στο μετά-κρίσης σύστημα μπορούν να εξασφαλίσουν κάτι ανάλογο για τους απογόνους τους.

Παρεπιμπτόντως στην φάση που είμαστε και με το βάθος της κρίσης, ακόμα και αυτοί που έχουν μία υγιή ιδιωτική επιχείρηση έχουν αρχίσει να αισθάνονται ότι ανήκουν στους μη-Προνομιούχους, καθώς η συνέχεια της επιχείρησης τους τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Είναι φανερό ότι η κρίση αποτελεί σημείο καμπής για τα μεγέθη των επιμέρους ομάδων και ότι πιθανόν να συγχωνεύει κατηγορίες ανθρώπων που παλαιότερα να ήταν απομακρυσμένες.

Θεωρώ ότι ο παράγοντας αυτός της “διαδοχης των προνομίων”, στο ελληνικό πολιτισμικό πλαίσιο, μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα συντονισμού των επιμέρους ατόμων για την ανατροπή του μεταπολιτευτικού συστήματος σε μία πιο δίκαιη κοινωνία. Είναι φανερό ότι συμφέρον αυτών που μετά την κρίση έγιναν πλειοψηφία, των μη Προνομιούχων, ειναι να συμφωνήσουν σε ένα σύστημα όπου τα αγαθά θα κατανέμονται στην κοινωνία όχι με το ισχύον οθωμανικό (μεταπολιτευτικό) σύστημα. Αντί δηλαδή η πρόσβαση στα αγαθά να εξαρτάται από την θέση που ένας κατέχει και να μεταβιβάζεται “κληρονομικώ δικαίω”, αντί οι συλλογικοι κανόνες πότε να ισχύουν και πότε να μην ισχύουν, ανάλογα με την πρόσβαη στον εκάτστοτε πασά, υπάρχει ευρύτερο συμφέρον να ισχύσει ένα σύστημα που θα σχετίζει την απολαβή με τον κόπο που κάποιος καταβάλλει και θα επιβάλλει καθολική δικαιοσύνη.

Το όραμα το οποίο θα συνενώσει τα πλήθη των μη-Προνομιούχων, είναι μεν μία μεγάλη συζήτηση, αλλά σε κάθε περίπτωση το συμπέρασμα είναι ότι, η μεταπολιτευτική μορφή οργάνωσης της κονωνίας και της οικονομίας έχει φτάσει στα όρια της. Οι λίγοι Προνομιούχοι μπορεί ακόμα να νέμονται σχεδόν αποκλειστικά την χαμηλή παραγωγή του μεταπολιτευτικού μοντέλου που ακόμα κυριρχεί, αλλά οι μη-Προνομιούχοι, είναι πλέον πλειοψηφία και έχουν κάθε συμφερον να το αλλάξουν. Σκοπός είναι να υπάρξει ένας συντονισμός και μία συμφωνία για το τί θα είναι το καινούργιο. Αυτό φυσικά δεν γίνεται “πίνοντας μπύρες και παρακολουθώντας τσάμπιονς λιγκ στον καναπέ του σαλονιού”. Κρατήστε αυτό το τελευταίο.

Σημείωση #2 [για τον ελβετό μπαμπά]

Έρχεται ένα καινούργιο -υποτίθεται- νομοσχέδιο από την παράταξη του -υποτίθεται- “Πρώτη φορά Αριστερά”. Σε αυτό το νομοσχέδιο δίνεται -ξανά- η δυνατότητα στους φοιτητές να γίνουν “αιώνιοι”. Γιατί λέει δεν επιβαρύνουν τα ιδρύματα. Πράγματι, δεν τα επιβαρύνουν. Δεν κάθονται πάνω στην ταράτσα του κάθε ιδρύματος χιλιάδες αιώνιοι και από το βάρος τους να πέσει το ταβάνι και να μας πλακώσει. Αυτό είναι αλήθεια. Αδιαμφισβήτητα ! Είναι ομως γεγονός ότι όταν δίνεις την δυνατότητα σε κάποιον να αναβάλλει επ’ αόριστον μία απόφαση (π.χ. να ασχοληθεί με τις σπουδές του), επιβαρύνεις ουσιαστικά τον ίδιο και την οικογενειά του, γιατί του περνάς το λάθος μήνυμα ότι δεν υπάρχει η ανάγκη του κόπου στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αυτά δεν ισχύούν φυσικά για τούς ελβετούς-μπαμπάδες, που είναι άλλη μια φορά οι ευνοημένοι σε αυτό τον τόπο. Υπάρχει σίγουρα μία μερίδα φοιτητών (πόσοι ; δεν μετράω, δεν μετράω … είμαι “αριστερά”, γεννήθηκα για τον παράδεισο) που θα πρέπει να δουλέψουν παράλληλα με τις σπουδές τους και εύλογα δεν μπορούν να ανταποκριθούν στον εκπαιδευτικό φόρτο. Ταυτόχρονα από το 1982, ο νόμος δίνει την δυνατότητα ανέγερσης εστιών και χορήγησης άτοκων δανείων σε αυτούς τους φοιτητές. Φυσικά οι νόμοι εμειναν στα χαρτιά. Αν η -υποτίθεται- “πρώτη φορά Αριστερά” θέλει να έχει ένα άλλοθι, ας φροντίσει άμεσα να ενεργοποιήσει τις δύο αυτές διατάξεις και να δώσει την δυνατότητα στους φοιτητές να αφοσιωθούν στις σπουδές τους. Επειδή όμως την κόβω ότι είναι της “περιπατητικής σχολής”, πολύ κουβέντα -λίγες πράξεις, μάλλον αυτά είναι ψιλά γράμματα. Δυστυχώς για την -υποτίθεται- “πρώτη φορά αριστερά”, δεν έχει πολύ χρόνο, γιατί το παιχίδι έχει ξεκινήσει, οι παίκτες της βρίσκονται στο γήπεδο και παίζουν μπάλα … συγγνώμη, διαβάζουν ακόμα το εγχειρίδιο χρήσης του γηπέδου και οι αντίπαλοι έχουν ήδη βάλει τρία γκόλ. Η κερκίδα έχει αρχίσει να μουρμουρίζει ….

Σημείωση #3 [για τα παιδιά των γονιών]

Η γενιά των γονιών και των παππούδων σας διαχειρίστηκε ανεύθυνα και σε όλα τα επίδεδα τις τύχες της χώρας. Τόσο ανεύθυνα που δέσμευσε πόρους από το δικό σας μέλλον για να εξασφαλίσει την ασύνετη άνοδο του δικού τους βιοτικού επιπέδου. Δεν μιλάω μόνο για τα χρέη και τα δάνεια που κληροδότησε. Αυτά είναι ήσσονος σημασίας. Άλλα είναι τα εγκλήματα. Η κατάσταση του εκπαιδευτικού συστήματος, του δικαστικού συστήματος, του πολιτικού συστήματος, του συστήματος υγείας, το κράτος που θέλει γκρέμισμα και ξανα-χτίσιμο, η διαχείριση του χώρου (π.χ. οι πόλεις-εκτρώματα που ζούμε). Αυτά είναι πραγματικά εγκλήματα γιατί υπονομεύουν ριζικά την δυνατότητα να ξανακάνουμε την κατάσταση βιώσιμη.

Αυτή η γενιά πρεπει πραγματικά να φύγει κλωτσηδόν από το προσκήνιο.

Κάτι τέτοιο όμως δεν γίνεται από την μία μέρα στην άλλη και κυρίως δεν γίνεται χωρίς προϋποθεσεις.

Προϋπόθεση α: Ενεργή συμμετοχή στα κοινά. Δεν γίνεται να αποφασίζουν οι άλλοι για εμάς. Δεν γίνεται επίσης στις αποφάσεις μας στα κοινά να είμαστε κλακαδόροι και πρόβατα.

Προϋπόθεση β: Κριτική σκέψη. Να ασκηθούμε στο να περνάμε από το βάσανο της κριτικής ακόμα και αυτά που θεωρούμε ακλόνιστα. Να έχουμε επίσης το θάρρος να αναγνωρίζουμε ότι μία αντίθετη άποψη μπορεί να περιέχει ψήγματα αλήθειας και την εντιμότητα να τα ενσωματώσουμε στην δική μας άποψη.

Προϋπόθεση γ: Συνεργασία και συντονισμός. Ένας ίσον κανένας. Το σύνολο περισσότερο είναι από το άθροισμα των μερών του. Είναι κάτι που η προηγούμενη γενιά, ούτε το κατείχε, ούτε το μετέδωσε. Ήθελαν όλοι να είναι παικταράδες αδαφορώντας για την ομάδα. Κακό του κεφαλιού τους γιατί η ιστορία θα τους εκδικηθεί ! Αν η τωρινή γενιά βρεί τον τρόπο της συνεργασίας και του συντονισμού, οι προηγούμενη ούτε θα καταλάβει τί την βρήκε. Αυτό προϋποθέτει φυσικά την άσκηση στην αρετή του διαλέγεσθαι. Πρϋποθέτει να μπορούν πέντε και εκατό-πέντε άνθρωποι να μπορούν να κάνουν πολιτισμένο διάλογο. Το αντίθετο από μία τυπική γενική συνέλευση φοιτητών. Δύσκολα πράγματα, αλλά όχι ανέφικτα.

Προϋπόθεση δ: Καινοτομία. Η γενιά αυτή θα πρέπει να βρεί τον δικό της δρόμο του να κάνει και να φτιάχνει. Θα πρέπει να αγαπήσει τον πειραματισμό, την ανακάλυψη και την δημιουργία, πράγματα που το σχολείο και το πανεπιστήμιο -αυτό που έφτιαξε η προηγούμενη γενιά- απλά σκοτώνουν.

Advertisements

Written by kremmydasd

Μαΐου 23, 2015 at 7:35 μμ

Αναρτήθηκε στις Επικαιρότητα, Πανεπιστήμιο

Με αφορμή τους “αιώνιους” φοιτητές: Το Πανεπιστήμιο ως ένας αδιάφορος γονιός

leave a comment »


Υπάρχει ένας τύπος γονέα, που αδιαφορώντας για τα παιδιά του, δεν βάζει όρια και περιορισμούς, παρά μόνο τα αφήνει να  διάγουν έναν βίο ανέμελο, απροβλημάτιστο και με απόλυτο γνώμονα  την πλήρη και οποτεδήποτε ικανοποίηση των απαιτήσεων τους. Ορμώμενος πιθανόν από μία υποτιθέμενη καλοσύνη, κάνει μεγάλο κακό στα παιδιά του καθώς οι συνέπειες της αγωγής αυτής είναι ολέθριες:  η αντιμετώπιση της πραγματικότητας απαιτεί  προσωπικό κόπο και αγώνα και συνάμα όρια και περιορισμούς στην κοινωνική συμβίωση. Τα παιδιά που έχουν μεγαλώσει σε περιβάλλον όπου δεν χρειάστηκε να κοπιάσουν για τίποτα, αδυνατούν να σταθούν στα πόδια τους και να αντιμετωπίσουν τις απαιτήσεις της ζωής.

Στο παρακάτω σύντομο κείμενο θα προσπαθήσω να υποστηρίξω το ότι η ύπαρξη του φαινομένου των “αιώνιων” φοιτητών δεν είναι τίποτα άλλο παρά μία ένδειξη ότι το Πανεπιστήμιο φέρεται στους φοιτητές του με τρόπο που ομοιάζει σε πάρα πολλά με την στάση του παραπάνω τύπου γονέα.

Αρχικά, ας αναρωτηθούμε: Είναι οι υποχρεώσεις που έχει ένας φοιτητής στο ελληνικό πανεπιστήμιο αντίστοιχες αυτών που θα έχει όταν αποφοιτήσει και θα πρέπει να βγάζει τα «προς το ζήν» μόνος του ; Για παράδειγμα όταν θα έρθει η ώρα να πληρώσει τους λογαριασμούς του, θα μπορεί να πεί «άστο, θα πληρώσω σε 3 χρόνια» κατ’ αντιστοιχία του «άστο, θα δώσω το τάδε μάθημα στο τέλος» ;  Όταν θα έχει καθημερινές υποχρεώσεις σε πελάτες του, θα μπορεί να πεί «ωραία μέρα σήμερα, θα πάω τελικά για καφέ στο θησείο αντί για το ραντεβού», έτσι όπως έχει συνηθίσει να κάνει  με τα περισσότερα μαθήματα στο Πανεπιστήμιο ; Όταν θα πρέπει να κάνει μία απαιτητική προσφορά θα μπορεί να πει «θα διαβάσω τα SOS θέματα, 2-3 ώρες πρίν την κατάθεση της προσφοράς» ; Προσεγγίζει τελικά η πίεση που ασκείται στον φοιτητή, έστω ως έναν βαθμό, την πίεση που θα αντιμετωπίσει αφού αποφοιτήσει ;  Τώρα πια που η διέξοδος «πάρε παιδί μου ένα πτυχίο να διοριστείς στο Δημόσιο να πιάσεις μία καρέκλα να κοιτάς το ταβάνι για την υπόλοιπη ζωή σου» έκλεισε η απάντηση είναι: Κατηγορηματικά όχι !

Σε αυτό το σημείο, μπορεί κάποιος εύλογα να υποστηρίξει ότι το Πανεπιστήμιο δεν θα πρέπει να αναπαράγει το κοινωνικό στάτους και να χορεύει στους ρυθμούς της αγοράς, η οποία απαιτεί αναλώσιμους εργαζόμενους – ρομπότ. Συμφωνώ και για αυτό ο συλλογισμός μου αναφέρεται στο κατά πόσο υπάρχουν κάποια ελάχιστα και εύλογα όρια στις φοιτητικές υποχρεώσεις, τέτοια που να συμβαδίζουν με την απλή πραγματικότητα της ζωής: “Χωρίς προσπάθεια, δεν υπάρχει αποτέλεσμα”. Ας αναλογιστούμε για παράδειγμα, το αν ποτέ οποιαδήποτε κοινωνική αλλαγή σεβαστού βάθους, αν οποιαδήποτε κοινωνική επανάσταση ξεκίνησε και προχώρησε ποτέ από καφετερόβιους, τεμπελαχανάδες και βαριεστημένους ανθρώπους. Νομίζω πως όχι. Η εκπαίδευση της νέας γενιάς στην ενάρετη αλυσίδα “προσπαθώ, επιμένω, αγωνίζομαι, τα καταφέρνω” είναι περισσότερο χρήσιμη στις δυνάμεις που θέλουν να φέρουν την αλλαγή στην κοινωνία και μάλλον ανεπιθύμητη στις δυνάμεις που θέλουν να διατηρήσουν την επιβολή τους στους πολλούς. Αυτοί που, τουλάχιστον ονομαστικά, αγωνίζονται για κοινωνικές αλλαγές δείχνουν να μην το έχουν συνειδητοποιήσει.

Προχωρώντας ειδικότερα στο θέμα των “αιώνιων” φοιτητών, ας διερευνήσουμε λίγο την έννοια. Ένας φοιτητής ο οποίος μετά από κάποιο χρονικό διάστημα  δεν έχει ολοκληρώσει με επιτυχία την εξέταση σε όλα τα μαθήματα, θεωρείται “αιώνιος”. Η πλειοψηφία των φοιτητών αυτών χρωστάει σημαντικό αριθμό μαθημάτων. Στην πράξη αυτό που συμβαίνει είναι ότι ένα μεγάλο ποσοστό των φοιτητών έχει αρχίσει από τα πρώτα έτη των σπουδών τους να συσσωρεύει χρωστούμενα μαθήματα και αυτή είναι η γενεσιουργός αιτία που καταλήγει κάποιος φοιτητής να μην ολοκληρώνει στο δεδομένο χρονικό διάστημα τις σπουδές του. Για να γίνω ακόμα πιο ξεκάθαρος, επαναλαμβάνω: Τα δεδομένα δείχνουν ότι η πλειοψηφία των φοιτητών που καταλήγουν “αιώνιοι”, συσσωρεύει μαθήματα από πολύ νωρίς. Και γιατί γίνεται αυτό ; Γιατί οι φοιτητές δεν έχουν καμία υποχρέωση σε σχέση με τα πόσα μαθήματα πρέπει να περνάνε κάθε έτος. Δεν υπάρχει κανέναν καμπανάκι που να τους προειδοποιεί.

Αν λοιπόν πιάσουμε το πρόβλημα από την αρχή του, από τα πρώτα έτη, από την αιτία του, θα γίνει φανερό ότι το Πανεπιστήμιο αντιμετωπίζει με αδιαφορία το πρόβλημα. Η λύση είναι προφανής αλλά κανείς δεν έχει το ενδιαφέρον να αγωνιστεί για αυτήν. Ποια είναι η λύση ; Το σύστημα σπουδών να γίνει τέτοιο που οι φοιτητές που δεν έχουν περασμένο στο τέλος κάθε έτους ένα συγκεκριμένο ποσοστό μαθημάτων (πχ το 70%) από το σύνολο των υποχρεώσεων τους, να διαγράφονται. Γιατί αυτό είναι λύση ; Γιατί οι φοιτητές λαμβάνουν το μήνυμα ότι μόνο η διαρκής ενασχόληση με τις σπουδές τους, τους προφυλάσσει από το να μην καταλήξουν “αιώνιοι”.

Θα είναι άδικο για αυτούς που δεν θα τα καταφέρουν και θα διαγραφούν μέσα σε κάποιο έτος ;

  • Για αυτούς που έτσι και αλλιώς δεν ενδιαφέρονται για τις συγκεκριμένες σπουδές είναι μάλλον προς όφελος τους, καθώς απαλλάσσει αυτούς και τις οικογένειες τους από μία “λιμνάζουσα” κατάσταση: Να κάνεις και να μην κάνεις κάτι. Τελικά τους ωθεί μία ώρα αρχύτερα να αναζητήσουν τα ταλέντα και τις επιθυμίες τους. Αντί να περιμένουν 6 και 7 χρόνια να συνειδητοποιήσουν το πόσο αδιάφορους τους αφήνει το συγκεκριμένο πτυχίο, αυτό θα γίνει από το πρώτο ή το δεύτερο έτος.
  • Για αυτούς που δεν έχουν τα γνωστικά εφόδια να ανταπεξέλθουν στις σπουδές τους, είναι συμφερότερο για αυτούς να παλέψουν χρονιά με την χρονιά, με εστιασμένη βοήθεια πιθανότατα του πανεπιστημίου, παρά λόγω των ελλείψεων τους να αφήνουν τα μαθήματα και να αντιμετωπίζουν μετά από 3 και 4 χρόνια ένα βουνό δυσκολιών.
  • Για αυτούς που δεν μπορούν να παρακολουθήσουν ένα πιο εντατικό σε σχέση με το τρέχον σύστημα λόγω οικονομικών ή άλλων δυσκολιών (π.χ. λόγοι βιοπορισμού, αιφνίδια περιστατικά κλπ), η δυνατότητα μερικής παρακολούθησης των μαθημάτων, διακοπής σπουδών για κάποια χρόνια είναι λύσεις που προσφέρονται ήδη νομοθετικά,  αλλά κανείς δεν έχει ενδιαφερθεί να εφαρμοσθούν. Τι ίδιο ισχύει και για την δυνατότητα άτοκων δανείων που νομοθετικά προσφέρονται ήδη από το 1982. Θα μπορούσαν επίσης να υπάρξουν κινήσεις που να μειώνουν το πραγματικό κόστος σπουδών, όπως δημιουργία εστιών, σίτιση, δυνατότητα μερικής απασχόλησης σε ενδο-πανεπιστημιακές εργασίες, υποτροφίες κλπ.

Επιπλέον η προτεινόμενη λύση θα σημάνει ακόμα αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας σε δύο επίπεδα: Αφενός η υιοθέτηση ενός αυστηρότερου πλαισίου φοιτητικών υποχρεώσεων θα σημάνει αργά ή γρήγορα και αυστηρότερες απαιτήσεις των φοιτητών έναντι των διδασκόντων. Η ανεπάρκεια ενός διδάσκοντα δεν θα αντιμετωπίζεται με αδιαφορία και αποχή από το μάθημα. Από την στιγμή που αν δεν περαστεί το μάθημα έχει κυρώσεις για τους φοιτητές, οι φοιτητές θα απαιτούν ένα μίνιμουμ επιδόσεων από τον διδάσκοντα και αυτός είτε θα πρέπει να προσαρμοσθεί είτε θα αντιμετωπίζει την αγανάκτηση τους. Θα υπάρξει μία σταδιακή αυτορύθμιση πρός τα πάνω στην ποιότητα διδασκαλίας. Αφετέρου θα αντιμετωπιστεί το φαινόμενο η εκπαιδευτική διαδικασία να αρχίζει και να τελειώνει στις εξετάσεις. Προφανώς με το σύστημα αυτό, οι εξετάσεις αποκτούν μεγαλύτερη κρισιμότητα με τρόπο ωστόσο που να λειτουργεί σαν μοχλός πίεσης για την συμμετοχή στην καθαυτό διαδικασία εκπαίδευσης. Στο τρέχον σύστημα, η δυνατότητα να δώσεις απεριόριστες φορές, απεριόριστα μαθήματα συνέτεινε στο φαινόμενο να αντιμετωπίζεται ένα μάθημα σαν ένα παιχνίδι τύχης: Διαβάζεις 2-3 ώρες πριν τις εξετάσεις -κυρίως παλιά θέματα- κι ότι κάτσει.

Το τρέχον σύστημα σπουδών, στο οποίο οι φοιτητές δεν έχουν καμία πρακτικά υποχρέωση σε σχέση με τις σπουδές τους είναι κατά την γνώμη μου η επιτομή της αδιαφορίας που επιδεικνύει το Πανεπιστήμιο ως συλλογικός θεσμός απέναντι στους φοιτητές του. Οι στρεβλώσεις του είναι τόσο προφανείς που μόνο ως αδιαφορία μπορεί να χαρακτηρισθεί η έλλειψη αντίδρασης.

Η διαγραφή των αιώνιων φοιτητών μετά από κάποια έτη σπουδών ας είναι μία αρχή για την μετάβαση σε ένα ορθολογικό σύστημα σπουδών που θα έχει ως βάση έναν μίνιμουμ ετήσιων υποχρεώσεων των φοιτητών.

Written by kremmydasd

Αύγουστος 20, 2014 at 3:55 πμ

Αναρτήθηκε στις Επικαιρότητα, Πανεπιστήμιο

Επιτηρητής: Εχθρός ή φίλος ;

leave a comment »


 

Ας ξεκινήσουμε με το ποιό είναι το βασικό και κύριο δικαίωμα σου σε αυτό το Πανεπιστήμιο. Ποιό ; Το δικαίωμα στην γνώση ! Αυτό το κύριο και βασικό δικαίωμα σου είναι και η κύρια και βασική υποχρέωση των καθηγητών και του ιδρύματος του οποίου είσαι φοιτητής: Να σου μεταδώσουν γνώση !

Όχι μόνο γιατί για αυτό εσύ και οι γονείς σου πληρώνετε. Όχι μόνο γιατί για αυτό όλοι εμείς που σε διδάσκουμε και σε επιτηρούμε πληρωνόμαστε. Κυρίως γιατί η γνώση θα είναι το βασικό εφόδιο με το οποίο όταν αποφοιτήσεις θα διεκδικήσεις την θέση σου στην κοινωνία. Θα πρέπει να είναι και το βασικό εφόδιο με το οποίο θα διεκδικήσεις μία καλύτερη κοινωνία.

Κοίτα γύρω σου. Το κτίριο που βρίσκεσαι, τα φώτα απο πάνω σου, το στυλό που κρατάς, τα ρούχα που φοράς, το λεωφορείο με το οποίο ήρθες στις εξετάσεις, το κινητό που έχεις κάπου στην τσέπη σου. Όλα αυτά ενσωματώνουν γνώση. Όλα αυτά εφευρέθηκαν και εξελίχθηκαν απο ανθρώπους που κατείχαν και κατέκτησαν γνώση. Η κύρια διαφορά του σύγχρονου ανθρώπου απο τους ανθρώπους των σπηλαίων είναι το πλεόνασμα γνώσης.

Ας συμφωνήσουμε αρχικά λοιπόν σε αυτό: Βασικό δικαίωμα σου σε αυτό το Πανεπιστήμιο, και βασική υποχρέωση του, η γνώση !

Ας προχωρήσουμε σε κάτι άλλο. Σε μία υπόθεση: Βρίσκεσαι εδώ στις εξετάσεις απροετοίμαστος. Έχεις έρθει με σκοπό να αντιγράψεις, είτε με σκονάκια είτε με κάποιον άλλον -ποιός ξέρει ποιόν- τρόπο. Ας υποθέσουμε ότι δεν έχεις άτιμες δικαιολογίες: «Σιγά να μην διαβάσω, η λαμογιά στην Ελλάδα είναι ο καλύτερος τρόπος να την βγάλεις λάδι». Ας πούμε ότι οι δικαιολογίες σου είναι έντιμες και δίκαιες: «Δεν καταλάβαινα τίποτα στο μάθημα … Δεν μπορώ να κάθομαι να παπαγαλίζω 400 σελίδες βιβλίο … Τί άχρηστα και βαρετά πράγματα είναι αυτά που μαθαίνουμε …».

Όσο δίκαιες και να είναι οι δικαιολογίες σου, δεν σου δίνω δίκηο που πάς να ακυρώσεις το δικαίωμα σου. Θα μου πεις: «Και το δίκιο μου» ; Το δίκιο σου θα πρέπει να το αναζητήσεις κάποια άλλη ώρα, ατομικά ή συλλογικά, σε διάλογο με αυτόν που έχει υποχρέωση να σου παρέχει γνώση: «Έχω αμφιβολίες για την γνώση που μου προσφέρετε, δεν είμαι ικανοποιημένος. Τί μπορείτε να κάνετε για αυτό κύριε καθηγητά ; Αισθάνομαι ότι κάτι δεν πάει καλά σε αυτό το ίδρυμα. Πώς μπορούμε να το βελτιώσουμε αυτό κύριε Πρύτανη;».

Αντιγράφοντας στις εξετάσεις, απεμπολείς το δικαίωμα σου στην γνώση. Και εγώ είμαι εδώ  -φίλος σου και όχι εχθρός σου- για να σε αποτρέψω. Είμαι εδώ για να σε εμποδίσω να στρουθοκαμηλίσεις και να πεις «Όλα καλά. Μπορεί να μην έμαθα τίποτα αλλά θα αντιγράψω και θα περάσω το μάθημα και ούτε γάτα ούτε ζημιά». Είμαι εδώ για να σε αναγκάσω τελικά να πεις είτε «αναγκάστηκα και διάβασα και κάτι έμαθα» είτε «αυτό που μαθαίνω δεν μαθαίνεται. Κάτι θα πρέπει να αλλάξει !».

Ξέρω σου φαίνεται άδικο και δύσκολο αυτό που σου επιβάλλω: Να χάσεις τώρα την δυνατότητα σου να περάσεις πανεύκολα ένα μάθημα με αντάλλαγμα τί ; Προσπάθεια και κόπο.

Θα σου πω όμως κάτι τελευταίο: Αν θέλεις πραγματικά να σταθείς κάποια μέρα στα πόδια σου, αν θέλεις να είσαι περήφανος για τα δικά σου κατορθώματα, αν θέλεις να ξεπεράσεις του γονείς σου και να μην είσαι μία ζωή στην σκιά τους, αν θέλεις να έχεις να δώσεις κάτι στα παιδιά σου, θα πρέπει να μάθεις να κοπιάζεις και να προσπαθείς. Χωρίς κόπο και θυσίες, μία ζωή θα είσαι μικρός. Σου αρκεί ;

 

Με εκτίμηση στην προσπάθεια σου (παρούσα και μελλοντική)

Ο επιτηρητής σου.

Written by kremmydasd

Ιανουαρίου 20, 2014 at 1:46 πμ

Αναρτήθηκε στις Επικαιρότητα, Πανεπιστήμιο

Αντιγραφή στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Προβληματίζεται κανείς ;

with one comment


1.Προλεγόμενα  
Συμπληρώνοντας τρία χρόνια ως επιτηρητής σε πανεπιστημιακές εξετάσεις και απο κατ’ ιδίαν συζητήσεις με φοιτητές και καθηγητές, έχω διαπιστώσει πως το φαινόμενο της αντιγραφής[1] στο Πανεπιστήμιο μας έχει λάβει αξιοσημείωτη έκταση.Η «δημοτικότητα» της αντιγραφής και η αποδοχή της απο την πλειοψηφία των φοιτητών θα πρέπει να προβληματίσει σχετικά με τα κίνητρα και τις αξίες που περικλείονται στην πρακτική αυτή. Ακόμα πιο σημαντικό θα είναι να προκληθεί προβληματισμός σχετικά με το αν η στάση της Πανεπιστημιακής κοινότητας απέναντι στην εκπαιδευτική διαδικασία ευνοεί την άνθιση του φαινομένου.Ο σκοπός του κειμένου αυτού είναι διπλός: Πρώτον να προκαλέσει τον αυτο-έλεγχο στα μέλη ΔΕΠ για τυχόν παραλείψεις τους που προκαλούν την «εξώθηση» ή την «διευκόλυνση» των φοιτητών στην αντιγραφή. Δεύτερον να καταδείξει την ζημιά που προκαλεί η μη αντιμετώπιση του φαινομένου.
Η ελαφρότητα με την οποία αντιμετωπίζεται ο δημόσιος-κοινός χώρος και η δυστοκία συντονισμού για την αντιμετώπιση πρακτικών ζητημάτων που απαιτούν συλλογική δράση είναι προβλήματα που ταλαιπωρούν συχνά – πυκνά την ζωή μας σε αυτή την χώρα.

2.Η αντιγραφή είναι πρόβλημα συλλογικό

Έτσι ένα μέλος ΔΕΠ – σκεπτόμενο  ιδιωτικά, είναι λογικό να θεωρεί ότι το να μπορέσουν να αντιγράψουν ένα ή δύο φοιτητές στο μάθημα του δεν συνιστά και κανέναν πρόβλημα πρώτου μεγέθους. Αν ωστόσο έκανε τον κόπο να αντικρύσει το πρόβλημα σε ευρύτερους ορίζοντες θα διαπίστωνε πως το φαινόμενο δεν αφορά μόνο το μάθημα του. Η πρακτική της αντιγραφής είναι γενικευμένη και συνιστά πλέον ένα κοινό ήθος ανάμεσα στους φοιτητές. Είναι ένα πρόβλημα που αφορά τον δημόσιο-κοινό χώρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπιστει. Υπερβαίνοντας την ελαφρότητα και την δυστοκία συντονισμού που προανέφερα.

3.Πάταξον μεν, άκουσον δε

Η εύκολη «λύση» στο πρόβλημα της αντιγραφής θα ήταν η αυστηροποίηση της διαδικασίας των εξετάσεων. Μία πιο «πετυχημένη» καταστολή του προβλήματος.

Ωστόσο, μήπως η ένταση και η έκταση του προβλήματος είναι μία ευκαιρία να κοιταχτούμε στον καθρέφτη ; Μήπως τα συμπτώματα της ασθένειας είναι μία ευκαιρία να αναρωτηθούμε για τα αίτια της ; Αν συγκαταλεγόμαστε στους γενεσιουργούς παράγοντες της αρρώστιας αυτής ;

Η προσωπική μου απάντηση είναι πως η εκπαιδευτική διαδικασία και ο τρόπος διεξαγωγής των εξετάσεων αποτελούν μέρος του προβλήματος. Στα σημεία 4 και 5 αναλύω εκτενέστερα την άποψη μου.

Υπάρχουν φυσικά και λόγοι οι οποίοι μας υπερβαίνουν. Για παράδειγμα η ανεπάρκεια των φοιτητών να ανταποκριθούν σε στοιχειώδη κριτήρια πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, θέμα για το οποίο αποδίδω ευθύνες στο προ-πανεπιστημιακό εκπαιδευτικό σύστημα. Η ανυπαρξία ενδιαφέροντος για την εκπαιδευτική διαδικασία και η πρόσληψη της απο τους φοιτητές ως τυπική, και ανούσια. Εδώ η Πανεπιστημιακή κοινότητα έχει εν μέρει ευθύνες. Με τους λόγους αυτούς δεν θα ασχοληθώ σε αυτό το κείμενο.

4. Η αντιγραφή ως μέσο παράκαμψης των (υπερβολικών 😉 απαιτήσεων αποστήθισης “πληροφορίας” εκ μέρους των διδασκόντων

Από την φοίτηση μου στο ΓΠΑ, έχω την αίσθηση πως σε συντριπτικό βαθμό οι εξετάσεις βασίζονται στην αποστήθιση πληροφορίας. Η κριτική ικανότητα και η εις βάθος κατανόηση των εννοιών ενός μαθήματος είναι δευτερεύων παράγοντας στην αξιολόγηση ενός μαθήματος. Έτσι ένας φοιτητής που παπαγαλίζει ή απλά αντιγράφει μπορεί να επιτύχει στην εξέταση του μαθήματος. Ακόμα κι αν δεν έχει κατανοήσει τίποτα.

Θεωρώ πως η Πανεπιστημιακή κοινότητα θα πρέπει να προσαρμοστεί -συλλογικά- σε αυτό το θέμα. Οι εξετάσεις δεν μπορούν να γίνονται με τα δεδομένα του 1960. Η αποστήθιση στο Πανεπιστημιακό επίπεδο δεν προσφέρει απολύτως τίποτα. Το ζητούμενο είναι η επιβράβευση της κριτικής παραγωγικής σκέψης και της ουσιαστικής κατανόησης των βασικών εννοιών ενός μαθήματος.

Οι εξετάσεις με ανοικτά βιβλία ή με “νόμιμα σκονάκια”[2] θα μπορούσαν να ακυρώσουν αυτόν τον παράγοντα “προώθησης” της πρακτικής της αντιγραφής. Είναι μεν πολύ πιο χρονοβόρο και επίπονο για τον διδάσκοντα να δημιουργεί θέματα κρίσεως αλλά μία τέτοια διευθέτηση θα λειτουργήσει και σαν απόδειξη ότι η εκπαιδευτική διαδικασία δεν είναι το πάρεργο που του έχει ανατεθεί.

Σε κάθε περίπτωση, φαντάζομαι ότι θα υπάρχει πλούσια βιβλιογραφία για τους τρόπους διδασκαλίας και αξιολόγησης. Θα ήταν ίσως σκόπιμο να δίνονται περιοδικά διαλέξεις απο μέλη ΔΕΠ παιδαγωγικών σχολών.

5. Η αντιγραφή ως μέσο αντιμετώπισης του άγχους του φοιτητή για την αποτυχία

Είναι γεγονός πως όταν η αξιολόγηση γίνεται αποκλειστικά με μία τελική εξέταση ή όταν ο φοιτητής αισθάνεται αβεβαιότητα σχετικά με τις απαιτήσεις του μαθήματος ή τις δυνατότητες του, η αντιγραφή είναι μία διέξοδος.

Η Πανεπιστημιακή κοινότητα θα μπορούσε να μειώσει την βαρύτητα των τελικών εξετάσεων με προόδους, εργασίες ή άλλους τρόπους. Επίσης η ακριβής αποτύπωση των απαιτήσεων του μαθήματος και η διάθεση ενδεικτικών ερωτήσεων μειώνει την αβεβαιότητα του φοιτητή για το τί χρειάζεται να ξέρει. Άλλωστε η αξιολόγηση στην εκπαιδευτική διαδικασία δεν πρέπει να διακατέχεται από σαδιστικά κίνητρα αλλά αφενός προκύπτει ως ανάγκη πιστοποίησης για το ότι ένα σύνολο γνώσης έχει κατακτηθεί με επιτυχία και αφετέρου είναι μία διαδικασία κατάταξης με βάση κάποια κριτήρια αξιολόγησης.

Ακόμα η ύπαρξη προαπαιτούμενων μαθημάτων δεν θα έδινε την ψευδαίσθηση στον φοιτητή πως μπορεί να επιτύχει. Επίσης ο έλεγχος των νεο-εισερχόμενων φοιτητών για την πληρότητα των προαπαιτούμενων (λυκειακών) γνώσεων και η πιθανή δημιουργία ενός ή περισσότερων προπαρασκευαστικών μαθημάτων επανάληψης αυτών των γνώσεων θα προετοίμαζε καλύτερα τους φοιτητές για το μέλλον.

6. Η αντιγραφή υποβαθμίζει την ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Ανεξαρτήτως των αιτίων της «ασθένειας» της αντιγραφής, τα συμπτώματα αυτής στην ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου είναι ιδιαίτερα αρνητικά. Οι εξετάσεις είναι ένα κίνητρο (δεν θα πρέπει να είναι το σημαντικότερο) για να ενταχθεί ενεργά ο φοιτητής στην διαδικασία της μεταφοράς γνώσης.

Ωστόσο πολλοί -έξυπνοι και ικανοί κατά τα άλλα- φοιτητές έχουν μία μόνιμη ροπή προς την αντιγραφή ως ένα μέσο αποφυγής των φοιτητικών τους υποχρεώσεων. Η αδιαφορία των διδασκόντων και του Πανεπιστημιακού οργανισμού για το πρόβλημα της αντιγραφής κάνει εύκολη την δουλειά αυτών που  συστηματικά και “εκ προμελέτης” αντιγράφουν και η απουσία ποινών κάνει μηδαμινό το ρίσκο που αναλαμβάνουν .

Το Πανεπιστήμιο θα πρέπει να γίνει πολύ πιο αυστηρό με τον έλεγχο της αντιγραφής και να τιμωρεί παραδειγματικά αυτούς που “εκ προμελέτης” αντιγράφουν. Μόνο εάν ο δρόμος της “φυγοπονίας” γίνει πιο ακριβός από τον “έντιμο” δρόμο κατάκτησης της γνώσης θα αρχίσουν οι “έξυπνοι” – “εξυπνάκηδες” φοιτητές να έχουν κίνητρο να ενταχθούν στις πανεπιστημιακές απαιτήσεις[3].

7.Η αντιγραφή καταστρέφει την σχέση των «έντιμων» φοιτητών με τον Πανεπιστημιακό οργανισμό

Πώς άραγε θα αισθάνεται ο φοιτητής που πέρασε 1 εβδομάδα διαβάζοντας ένα δύσκολο μάθημα όταν στο αμφιθέατρο θα βλέπει και θα ακούει γύρω του περιπτώσεις φοιτητών που πέτυχαν (με μηδενική προσπάθεια) εξαιτίας της ψείρας που είχαν στα αυτιά τους και του κολλητού τους που του υπαγόρευε τις απαντήσεις ; Τί άποψη θα σχηματίζει για τον -νηφάλιο κατ’ τα άλλα- διδάσκοντα που προσποιείται τον δίκαιο αξιολογητή ; Τί άποψη θα σχηματίσει για τον Πανεπιστημιακό οργανισμό που κοιμάται τον ύπνο του “δικαίου” ;

Θεωρώ σκόπιμο το Πανεπιστήμιο να κάνει συστηματική την διερεύνηση της έκτασης της αντιγραφής στις εξετάσεις, να διακηρύξει στο σύνολο των φοιτητών την αποφασιστικότητα του να πατάξει το φαινόμενο και να δώσει την δυνατότητα ανώνυμων καταγγελιών για να αποδείξει έτσι έμπρακτα το ενδιαφέρον του. Θα μπορούσε επίσης να καθιερώσει κανόνες εξετάσεων, στους οποίους θα συναινούν ενυπόγραφα οι συμμετέχοντες σε αυτές. Τέτοια μέτρα θα αποδείκνυαν ότι το Πανεπιστήμιο αντιμετωπίζει υπεύθυνα και συλλογικά το κρίσιμο αυτό θέμα.

8. Η αντιγραφή ως ένα κακό πρότυπο συμπεριφοράς για την μετα-πανεπιστημιακή ζωή των φοιτητών

Είναι φυσικό οι παθογένειες που παρουσιάζονται στην κοινωνία να ενυπάρχουν και στο Πανεπιστήμιο. Ωστόσο σε βάθος χρόνου το Πανεπιστήμιο και οι απόφοιτοι του θα έπρεπε να είναι μία κοιτίδα προόδου και αλλαγής προς το καλύτερο. Θα πρέπει η παιδεία που δίνεται στους φοιτητές, τόσο στο γνωστικό όσο και στο ηθικό πεδίο, να τους μεταμορφώνει προς το καλύτερο.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, η Ελληνική κοινωνία είναι μία κοινωνία όπου η πλάγια οδός είναι αποτελεσματικότερη της νόμιμης – ευθείας. Η λοβητούρα, η κλεψιά και η απάτη προσφέρουν γρήγορα και μεγάλα οφέλη στο ιδιωτικό επίπεδο. Δυστυχώς αργά ή γρήγορα όλα αυτά γυρνάνε μπούμερανγκ εναντίον μας. Ως ακαδημαϊκός χώρος θα πρέπει να έχουμε αντιληφθεί ότι σε μία οργανωμένη κοινωνία η ύπαρξη κανόνων και η αποτροπή της παραβίασης τους αποβαίνει τελικά προς όφελος όλων.

Το Πανεπιστήμιο λοιπόν έχει υποχρέωση προς την κοινωνία να καταπολεμήσει την αντιγραφή και να μάθει στους φοιτητές του ότι η τιμιότητα, ο κόπος, η προσπάθεια και η αριστεία ανταμοίβονται.

Σύνοψη

Τελειώνοντας, συνοψίζω τα δύο στοιχεία που θα ήθελα να μείνουν απο το κείμενο αυτό:

α) «Πάταξον μεν, άκουσον δε». Κατα την γνώμη μου οποιαδήποτε περαιτέρω προσπάθεια «καταστολής» του φαινομένου της αντιγραφής θα πρέπει να συνοδευτεί με κινήσεις που θεραπεύουν αδυναμίες της εκπαιδευτικής και εξεταστικής διαδικασίας.

β) Μέτρα τα οποία προτείνω για την αντιμετώπιση του φαινομένου της αντιγραφής είναι:

  • Εξετάσεις με ανοικτά βιβλία ή με “νόμιμα σκονάκια” και θέματα που απαιτούν κριτική σκέψη
  • Μειώση της βαρύτητας των τελικών εξετάσεων με προόδους, εργασίες ή άλλους τρόπους
  • Ακριβής αποτύπωση των απαιτήσεων του μαθήματος και διάθεση ενδεικτικών ερωτήσεων – θεμάτων
  • Δημιουργία προπαρασκευαστικών μαθημάτων επανάληψης των «λυκειακών» γνώσεων
  • Προκαθορισμένες και παραδειγματικές τιμωρίες σε αυτούς που “εκ προμελέτης” αντιγράφουν
  • Διερεύνηση σε Πανεπιστημιακό επίπεδο της έκτασης του φαινομένου
  • Δυνατότητα ανώνυμων καταγγελιών για περιπτώσεις αντιγραφής.
  • Καθιέρωση κανόνων εξετάσεων. Οι εξεταζόμενοι υπογράφουν ότι τους αποδέχονται.

[1] Ως αντιγραφή ορίζω “την μεταφορά πληροφορίας που ο εξεταζόμενος δεν κατέχει την στιγμή εκείνη, με κάποιο τρόπο, στην κατοχή του.”

[2] Το δικαίωμα ενός φοιτητή να γράψει ότι θέωρεί χρήσιμο σε ένα ή περισσότερα φύλλα χαρτί

[3] Πρόσφατα σε φοιτητές που αντέγραφαν με ηλεκτρονικό τρόπο, επιβλήθηκε η ποινή του αποκλεισμού 2 εξεταστικών. ‘Ενας “τίμιος” φοιτητής πιθανόν έχει μείνει πίσω σε πολύ περισσότερες εξεταστικές. Οπότε ο δρόμος της τιμιότητας είναι πολύ πιο δύσβατος  από τον δρόμο της κλεψιάς. Άλλη μία φορά  ο κανόνας επιβεβαιώνεται …

Written by kremmydasd

Σεπτεμβρίου 4, 2013 at 11:28 πμ

Αναρτήθηκε στις Επικαιρότητα, Πανεπιστήμιο