Όχι άλλα ψέμματα … Επιτέλους κάποιος να πιστεύει αυτά που μας λέει!

Just another WordPress.com weblog

Με αφορμή τους “αιώνιους” φοιτητές: Το Πανεπιστήμιο ως ένας αδιάφορος γονιός

leave a comment »


Υπάρχει ένας τύπος γονέα, που αδιαφορώντας για τα παιδιά του, δεν βάζει όρια και περιορισμούς, παρά μόνο τα αφήνει να  διάγουν έναν βίο ανέμελο, απροβλημάτιστο και με απόλυτο γνώμονα  την πλήρη και οποτεδήποτε ικανοποίηση των απαιτήσεων τους. Ορμώμενος πιθανόν από μία υποτιθέμενη καλοσύνη, κάνει μεγάλο κακό στα παιδιά του καθώς οι συνέπειες της αγωγής αυτής είναι ολέθριες:  η αντιμετώπιση της πραγματικότητας απαιτεί  προσωπικό κόπο και αγώνα και συνάμα όρια και περιορισμούς στην κοινωνική συμβίωση. Τα παιδιά που έχουν μεγαλώσει σε περιβάλλον όπου δεν χρειάστηκε να κοπιάσουν για τίποτα, αδυνατούν να σταθούν στα πόδια τους και να αντιμετωπίσουν τις απαιτήσεις της ζωής.

Στο παρακάτω σύντομο κείμενο θα προσπαθήσω να υποστηρίξω το ότι η ύπαρξη του φαινομένου των “αιώνιων” φοιτητών δεν είναι τίποτα άλλο παρά μία ένδειξη ότι το Πανεπιστήμιο φέρεται στους φοιτητές του με τρόπο που ομοιάζει σε πάρα πολλά με την στάση του παραπάνω τύπου γονέα.

Αρχικά, ας αναρωτηθούμε: Είναι οι υποχρεώσεις που έχει ένας φοιτητής στο ελληνικό πανεπιστήμιο αντίστοιχες αυτών που θα έχει όταν αποφοιτήσει και θα πρέπει να βγάζει τα «προς το ζήν» μόνος του ; Για παράδειγμα όταν θα έρθει η ώρα να πληρώσει τους λογαριασμούς του, θα μπορεί να πεί «άστο, θα πληρώσω σε 3 χρόνια» κατ’ αντιστοιχία του «άστο, θα δώσω το τάδε μάθημα στο τέλος» ;  Όταν θα έχει καθημερινές υποχρεώσεις σε πελάτες του, θα μπορεί να πεί «ωραία μέρα σήμερα, θα πάω τελικά για καφέ στο θησείο αντί για το ραντεβού», έτσι όπως έχει συνηθίσει να κάνει  με τα περισσότερα μαθήματα στο Πανεπιστήμιο ; Όταν θα πρέπει να κάνει μία απαιτητική προσφορά θα μπορεί να πει «θα διαβάσω τα SOS θέματα, 2-3 ώρες πρίν την κατάθεση της προσφοράς» ; Προσεγγίζει τελικά η πίεση που ασκείται στον φοιτητή, έστω ως έναν βαθμό, την πίεση που θα αντιμετωπίσει αφού αποφοιτήσει ;  Τώρα πια που η διέξοδος «πάρε παιδί μου ένα πτυχίο να διοριστείς στο Δημόσιο να πιάσεις μία καρέκλα να κοιτάς το ταβάνι για την υπόλοιπη ζωή σου» έκλεισε η απάντηση είναι: Κατηγορηματικά όχι !

Σε αυτό το σημείο, μπορεί κάποιος εύλογα να υποστηρίξει ότι το Πανεπιστήμιο δεν θα πρέπει να αναπαράγει το κοινωνικό στάτους και να χορεύει στους ρυθμούς της αγοράς, η οποία απαιτεί αναλώσιμους εργαζόμενους – ρομπότ. Συμφωνώ και για αυτό ο συλλογισμός μου αναφέρεται στο κατά πόσο υπάρχουν κάποια ελάχιστα και εύλογα όρια στις φοιτητικές υποχρεώσεις, τέτοια που να συμβαδίζουν με την απλή πραγματικότητα της ζωής: “Χωρίς προσπάθεια, δεν υπάρχει αποτέλεσμα”. Ας αναλογιστούμε για παράδειγμα, το αν ποτέ οποιαδήποτε κοινωνική αλλαγή σεβαστού βάθους, αν οποιαδήποτε κοινωνική επανάσταση ξεκίνησε και προχώρησε ποτέ από καφετερόβιους, τεμπελαχανάδες και βαριεστημένους ανθρώπους. Νομίζω πως όχι. Η εκπαίδευση της νέας γενιάς στην ενάρετη αλυσίδα “προσπαθώ, επιμένω, αγωνίζομαι, τα καταφέρνω” είναι περισσότερο χρήσιμη στις δυνάμεις που θέλουν να φέρουν την αλλαγή στην κοινωνία και μάλλον ανεπιθύμητη στις δυνάμεις που θέλουν να διατηρήσουν την επιβολή τους στους πολλούς. Αυτοί που, τουλάχιστον ονομαστικά, αγωνίζονται για κοινωνικές αλλαγές δείχνουν να μην το έχουν συνειδητοποιήσει.

Προχωρώντας ειδικότερα στο θέμα των “αιώνιων” φοιτητών, ας διερευνήσουμε λίγο την έννοια. Ένας φοιτητής ο οποίος μετά από κάποιο χρονικό διάστημα  δεν έχει ολοκληρώσει με επιτυχία την εξέταση σε όλα τα μαθήματα, θεωρείται “αιώνιος”. Η πλειοψηφία των φοιτητών αυτών χρωστάει σημαντικό αριθμό μαθημάτων. Στην πράξη αυτό που συμβαίνει είναι ότι ένα μεγάλο ποσοστό των φοιτητών έχει αρχίσει από τα πρώτα έτη των σπουδών τους να συσσωρεύει χρωστούμενα μαθήματα και αυτή είναι η γενεσιουργός αιτία που καταλήγει κάποιος φοιτητής να μην ολοκληρώνει στο δεδομένο χρονικό διάστημα τις σπουδές του. Για να γίνω ακόμα πιο ξεκάθαρος, επαναλαμβάνω: Τα δεδομένα δείχνουν ότι η πλειοψηφία των φοιτητών που καταλήγουν “αιώνιοι”, συσσωρεύει μαθήματα από πολύ νωρίς. Και γιατί γίνεται αυτό ; Γιατί οι φοιτητές δεν έχουν καμία υποχρέωση σε σχέση με τα πόσα μαθήματα πρέπει να περνάνε κάθε έτος. Δεν υπάρχει κανέναν καμπανάκι που να τους προειδοποιεί.

Αν λοιπόν πιάσουμε το πρόβλημα από την αρχή του, από τα πρώτα έτη, από την αιτία του, θα γίνει φανερό ότι το Πανεπιστήμιο αντιμετωπίζει με αδιαφορία το πρόβλημα. Η λύση είναι προφανής αλλά κανείς δεν έχει το ενδιαφέρον να αγωνιστεί για αυτήν. Ποια είναι η λύση ; Το σύστημα σπουδών να γίνει τέτοιο που οι φοιτητές που δεν έχουν περασμένο στο τέλος κάθε έτους ένα συγκεκριμένο ποσοστό μαθημάτων (πχ το 70%) από το σύνολο των υποχρεώσεων τους, να διαγράφονται. Γιατί αυτό είναι λύση ; Γιατί οι φοιτητές λαμβάνουν το μήνυμα ότι μόνο η διαρκής ενασχόληση με τις σπουδές τους, τους προφυλάσσει από το να μην καταλήξουν “αιώνιοι”.

Θα είναι άδικο για αυτούς που δεν θα τα καταφέρουν και θα διαγραφούν μέσα σε κάποιο έτος ;

  • Για αυτούς που έτσι και αλλιώς δεν ενδιαφέρονται για τις συγκεκριμένες σπουδές είναι μάλλον προς όφελος τους, καθώς απαλλάσσει αυτούς και τις οικογένειες τους από μία “λιμνάζουσα” κατάσταση: Να κάνεις και να μην κάνεις κάτι. Τελικά τους ωθεί μία ώρα αρχύτερα να αναζητήσουν τα ταλέντα και τις επιθυμίες τους. Αντί να περιμένουν 6 και 7 χρόνια να συνειδητοποιήσουν το πόσο αδιάφορους τους αφήνει το συγκεκριμένο πτυχίο, αυτό θα γίνει από το πρώτο ή το δεύτερο έτος.
  • Για αυτούς που δεν έχουν τα γνωστικά εφόδια να ανταπεξέλθουν στις σπουδές τους, είναι συμφερότερο για αυτούς να παλέψουν χρονιά με την χρονιά, με εστιασμένη βοήθεια πιθανότατα του πανεπιστημίου, παρά λόγω των ελλείψεων τους να αφήνουν τα μαθήματα και να αντιμετωπίζουν μετά από 3 και 4 χρόνια ένα βουνό δυσκολιών.
  • Για αυτούς που δεν μπορούν να παρακολουθήσουν ένα πιο εντατικό σε σχέση με το τρέχον σύστημα λόγω οικονομικών ή άλλων δυσκολιών (π.χ. λόγοι βιοπορισμού, αιφνίδια περιστατικά κλπ), η δυνατότητα μερικής παρακολούθησης των μαθημάτων, διακοπής σπουδών για κάποια χρόνια είναι λύσεις που προσφέρονται ήδη νομοθετικά,  αλλά κανείς δεν έχει ενδιαφερθεί να εφαρμοσθούν. Τι ίδιο ισχύει και για την δυνατότητα άτοκων δανείων που νομοθετικά προσφέρονται ήδη από το 1982. Θα μπορούσαν επίσης να υπάρξουν κινήσεις που να μειώνουν το πραγματικό κόστος σπουδών, όπως δημιουργία εστιών, σίτιση, δυνατότητα μερικής απασχόλησης σε ενδο-πανεπιστημιακές εργασίες, υποτροφίες κλπ.

Επιπλέον η προτεινόμενη λύση θα σημάνει ακόμα αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας σε δύο επίπεδα: Αφενός η υιοθέτηση ενός αυστηρότερου πλαισίου φοιτητικών υποχρεώσεων θα σημάνει αργά ή γρήγορα και αυστηρότερες απαιτήσεις των φοιτητών έναντι των διδασκόντων. Η ανεπάρκεια ενός διδάσκοντα δεν θα αντιμετωπίζεται με αδιαφορία και αποχή από το μάθημα. Από την στιγμή που αν δεν περαστεί το μάθημα έχει κυρώσεις για τους φοιτητές, οι φοιτητές θα απαιτούν ένα μίνιμουμ επιδόσεων από τον διδάσκοντα και αυτός είτε θα πρέπει να προσαρμοσθεί είτε θα αντιμετωπίζει την αγανάκτηση τους. Θα υπάρξει μία σταδιακή αυτορύθμιση πρός τα πάνω στην ποιότητα διδασκαλίας. Αφετέρου θα αντιμετωπιστεί το φαινόμενο η εκπαιδευτική διαδικασία να αρχίζει και να τελειώνει στις εξετάσεις. Προφανώς με το σύστημα αυτό, οι εξετάσεις αποκτούν μεγαλύτερη κρισιμότητα με τρόπο ωστόσο που να λειτουργεί σαν μοχλός πίεσης για την συμμετοχή στην καθαυτό διαδικασία εκπαίδευσης. Στο τρέχον σύστημα, η δυνατότητα να δώσεις απεριόριστες φορές, απεριόριστα μαθήματα συνέτεινε στο φαινόμενο να αντιμετωπίζεται ένα μάθημα σαν ένα παιχνίδι τύχης: Διαβάζεις 2-3 ώρες πριν τις εξετάσεις -κυρίως παλιά θέματα- κι ότι κάτσει.

Το τρέχον σύστημα σπουδών, στο οποίο οι φοιτητές δεν έχουν καμία πρακτικά υποχρέωση σε σχέση με τις σπουδές τους είναι κατά την γνώμη μου η επιτομή της αδιαφορίας που επιδεικνύει το Πανεπιστήμιο ως συλλογικός θεσμός απέναντι στους φοιτητές του. Οι στρεβλώσεις του είναι τόσο προφανείς που μόνο ως αδιαφορία μπορεί να χαρακτηρισθεί η έλλειψη αντίδρασης.

Η διαγραφή των αιώνιων φοιτητών μετά από κάποια έτη σπουδών ας είναι μία αρχή για την μετάβαση σε ένα ορθολογικό σύστημα σπουδών που θα έχει ως βάση έναν μίνιμουμ ετήσιων υποχρεώσεων των φοιτητών.

Advertisements

Written by kremmydasd

Αύγουστος 20, 2014 στις 3:55 πμ

Αναρτήθηκε στις Επικαιρότητα, Πανεπιστήμιο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: