Όχι άλλα ψέμματα … Επιτέλους κάποιος να πιστεύει αυτά που μας λέει!

Just another WordPress.com weblog

Αντιγραφή στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Προβληματίζεται κανείς ;

with one comment


1.Προλεγόμενα  
Συμπληρώνοντας τρία χρόνια ως επιτηρητής σε πανεπιστημιακές εξετάσεις και απο κατ’ ιδίαν συζητήσεις με φοιτητές και καθηγητές, έχω διαπιστώσει πως το φαινόμενο της αντιγραφής[1] στο Πανεπιστήμιο μας έχει λάβει αξιοσημείωτη έκταση.Η «δημοτικότητα» της αντιγραφής και η αποδοχή της απο την πλειοψηφία των φοιτητών θα πρέπει να προβληματίσει σχετικά με τα κίνητρα και τις αξίες που περικλείονται στην πρακτική αυτή. Ακόμα πιο σημαντικό θα είναι να προκληθεί προβληματισμός σχετικά με το αν η στάση της Πανεπιστημιακής κοινότητας απέναντι στην εκπαιδευτική διαδικασία ευνοεί την άνθιση του φαινομένου.Ο σκοπός του κειμένου αυτού είναι διπλός: Πρώτον να προκαλέσει τον αυτο-έλεγχο στα μέλη ΔΕΠ για τυχόν παραλείψεις τους που προκαλούν την «εξώθηση» ή την «διευκόλυνση» των φοιτητών στην αντιγραφή. Δεύτερον να καταδείξει την ζημιά που προκαλεί η μη αντιμετώπιση του φαινομένου.
Η ελαφρότητα με την οποία αντιμετωπίζεται ο δημόσιος-κοινός χώρος και η δυστοκία συντονισμού για την αντιμετώπιση πρακτικών ζητημάτων που απαιτούν συλλογική δράση είναι προβλήματα που ταλαιπωρούν συχνά – πυκνά την ζωή μας σε αυτή την χώρα.

2.Η αντιγραφή είναι πρόβλημα συλλογικό

Έτσι ένα μέλος ΔΕΠ – σκεπτόμενο  ιδιωτικά, είναι λογικό να θεωρεί ότι το να μπορέσουν να αντιγράψουν ένα ή δύο φοιτητές στο μάθημα του δεν συνιστά και κανέναν πρόβλημα πρώτου μεγέθους. Αν ωστόσο έκανε τον κόπο να αντικρύσει το πρόβλημα σε ευρύτερους ορίζοντες θα διαπίστωνε πως το φαινόμενο δεν αφορά μόνο το μάθημα του. Η πρακτική της αντιγραφής είναι γενικευμένη και συνιστά πλέον ένα κοινό ήθος ανάμεσα στους φοιτητές. Είναι ένα πρόβλημα που αφορά τον δημόσιο-κοινό χώρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπιστει. Υπερβαίνοντας την ελαφρότητα και την δυστοκία συντονισμού που προανέφερα.

3.Πάταξον μεν, άκουσον δε

Η εύκολη «λύση» στο πρόβλημα της αντιγραφής θα ήταν η αυστηροποίηση της διαδικασίας των εξετάσεων. Μία πιο «πετυχημένη» καταστολή του προβλήματος.

Ωστόσο, μήπως η ένταση και η έκταση του προβλήματος είναι μία ευκαιρία να κοιταχτούμε στον καθρέφτη ; Μήπως τα συμπτώματα της ασθένειας είναι μία ευκαιρία να αναρωτηθούμε για τα αίτια της ; Αν συγκαταλεγόμαστε στους γενεσιουργούς παράγοντες της αρρώστιας αυτής ;

Η προσωπική μου απάντηση είναι πως η εκπαιδευτική διαδικασία και ο τρόπος διεξαγωγής των εξετάσεων αποτελούν μέρος του προβλήματος. Στα σημεία 4 και 5 αναλύω εκτενέστερα την άποψη μου.

Υπάρχουν φυσικά και λόγοι οι οποίοι μας υπερβαίνουν. Για παράδειγμα η ανεπάρκεια των φοιτητών να ανταποκριθούν σε στοιχειώδη κριτήρια πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, θέμα για το οποίο αποδίδω ευθύνες στο προ-πανεπιστημιακό εκπαιδευτικό σύστημα. Η ανυπαρξία ενδιαφέροντος για την εκπαιδευτική διαδικασία και η πρόσληψη της απο τους φοιτητές ως τυπική, και ανούσια. Εδώ η Πανεπιστημιακή κοινότητα έχει εν μέρει ευθύνες. Με τους λόγους αυτούς δεν θα ασχοληθώ σε αυτό το κείμενο.

4. Η αντιγραφή ως μέσο παράκαμψης των (υπερβολικών 😉 απαιτήσεων αποστήθισης “πληροφορίας” εκ μέρους των διδασκόντων

Από την φοίτηση μου στο ΓΠΑ, έχω την αίσθηση πως σε συντριπτικό βαθμό οι εξετάσεις βασίζονται στην αποστήθιση πληροφορίας. Η κριτική ικανότητα και η εις βάθος κατανόηση των εννοιών ενός μαθήματος είναι δευτερεύων παράγοντας στην αξιολόγηση ενός μαθήματος. Έτσι ένας φοιτητής που παπαγαλίζει ή απλά αντιγράφει μπορεί να επιτύχει στην εξέταση του μαθήματος. Ακόμα κι αν δεν έχει κατανοήσει τίποτα.

Θεωρώ πως η Πανεπιστημιακή κοινότητα θα πρέπει να προσαρμοστεί -συλλογικά- σε αυτό το θέμα. Οι εξετάσεις δεν μπορούν να γίνονται με τα δεδομένα του 1960. Η αποστήθιση στο Πανεπιστημιακό επίπεδο δεν προσφέρει απολύτως τίποτα. Το ζητούμενο είναι η επιβράβευση της κριτικής παραγωγικής σκέψης και της ουσιαστικής κατανόησης των βασικών εννοιών ενός μαθήματος.

Οι εξετάσεις με ανοικτά βιβλία ή με “νόμιμα σκονάκια”[2] θα μπορούσαν να ακυρώσουν αυτόν τον παράγοντα “προώθησης” της πρακτικής της αντιγραφής. Είναι μεν πολύ πιο χρονοβόρο και επίπονο για τον διδάσκοντα να δημιουργεί θέματα κρίσεως αλλά μία τέτοια διευθέτηση θα λειτουργήσει και σαν απόδειξη ότι η εκπαιδευτική διαδικασία δεν είναι το πάρεργο που του έχει ανατεθεί.

Σε κάθε περίπτωση, φαντάζομαι ότι θα υπάρχει πλούσια βιβλιογραφία για τους τρόπους διδασκαλίας και αξιολόγησης. Θα ήταν ίσως σκόπιμο να δίνονται περιοδικά διαλέξεις απο μέλη ΔΕΠ παιδαγωγικών σχολών.

5. Η αντιγραφή ως μέσο αντιμετώπισης του άγχους του φοιτητή για την αποτυχία

Είναι γεγονός πως όταν η αξιολόγηση γίνεται αποκλειστικά με μία τελική εξέταση ή όταν ο φοιτητής αισθάνεται αβεβαιότητα σχετικά με τις απαιτήσεις του μαθήματος ή τις δυνατότητες του, η αντιγραφή είναι μία διέξοδος.

Η Πανεπιστημιακή κοινότητα θα μπορούσε να μειώσει την βαρύτητα των τελικών εξετάσεων με προόδους, εργασίες ή άλλους τρόπους. Επίσης η ακριβής αποτύπωση των απαιτήσεων του μαθήματος και η διάθεση ενδεικτικών ερωτήσεων μειώνει την αβεβαιότητα του φοιτητή για το τί χρειάζεται να ξέρει. Άλλωστε η αξιολόγηση στην εκπαιδευτική διαδικασία δεν πρέπει να διακατέχεται από σαδιστικά κίνητρα αλλά αφενός προκύπτει ως ανάγκη πιστοποίησης για το ότι ένα σύνολο γνώσης έχει κατακτηθεί με επιτυχία και αφετέρου είναι μία διαδικασία κατάταξης με βάση κάποια κριτήρια αξιολόγησης.

Ακόμα η ύπαρξη προαπαιτούμενων μαθημάτων δεν θα έδινε την ψευδαίσθηση στον φοιτητή πως μπορεί να επιτύχει. Επίσης ο έλεγχος των νεο-εισερχόμενων φοιτητών για την πληρότητα των προαπαιτούμενων (λυκειακών) γνώσεων και η πιθανή δημιουργία ενός ή περισσότερων προπαρασκευαστικών μαθημάτων επανάληψης αυτών των γνώσεων θα προετοίμαζε καλύτερα τους φοιτητές για το μέλλον.

6. Η αντιγραφή υποβαθμίζει την ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Ανεξαρτήτως των αιτίων της «ασθένειας» της αντιγραφής, τα συμπτώματα αυτής στην ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου είναι ιδιαίτερα αρνητικά. Οι εξετάσεις είναι ένα κίνητρο (δεν θα πρέπει να είναι το σημαντικότερο) για να ενταχθεί ενεργά ο φοιτητής στην διαδικασία της μεταφοράς γνώσης.

Ωστόσο πολλοί -έξυπνοι και ικανοί κατά τα άλλα- φοιτητές έχουν μία μόνιμη ροπή προς την αντιγραφή ως ένα μέσο αποφυγής των φοιτητικών τους υποχρεώσεων. Η αδιαφορία των διδασκόντων και του Πανεπιστημιακού οργανισμού για το πρόβλημα της αντιγραφής κάνει εύκολη την δουλειά αυτών που  συστηματικά και “εκ προμελέτης” αντιγράφουν και η απουσία ποινών κάνει μηδαμινό το ρίσκο που αναλαμβάνουν .

Το Πανεπιστήμιο θα πρέπει να γίνει πολύ πιο αυστηρό με τον έλεγχο της αντιγραφής και να τιμωρεί παραδειγματικά αυτούς που “εκ προμελέτης” αντιγράφουν. Μόνο εάν ο δρόμος της “φυγοπονίας” γίνει πιο ακριβός από τον “έντιμο” δρόμο κατάκτησης της γνώσης θα αρχίσουν οι “έξυπνοι” – “εξυπνάκηδες” φοιτητές να έχουν κίνητρο να ενταχθούν στις πανεπιστημιακές απαιτήσεις[3].

7.Η αντιγραφή καταστρέφει την σχέση των «έντιμων» φοιτητών με τον Πανεπιστημιακό οργανισμό

Πώς άραγε θα αισθάνεται ο φοιτητής που πέρασε 1 εβδομάδα διαβάζοντας ένα δύσκολο μάθημα όταν στο αμφιθέατρο θα βλέπει και θα ακούει γύρω του περιπτώσεις φοιτητών που πέτυχαν (με μηδενική προσπάθεια) εξαιτίας της ψείρας που είχαν στα αυτιά τους και του κολλητού τους που του υπαγόρευε τις απαντήσεις ; Τί άποψη θα σχηματίζει για τον -νηφάλιο κατ’ τα άλλα- διδάσκοντα που προσποιείται τον δίκαιο αξιολογητή ; Τί άποψη θα σχηματίσει για τον Πανεπιστημιακό οργανισμό που κοιμάται τον ύπνο του “δικαίου” ;

Θεωρώ σκόπιμο το Πανεπιστήμιο να κάνει συστηματική την διερεύνηση της έκτασης της αντιγραφής στις εξετάσεις, να διακηρύξει στο σύνολο των φοιτητών την αποφασιστικότητα του να πατάξει το φαινόμενο και να δώσει την δυνατότητα ανώνυμων καταγγελιών για να αποδείξει έτσι έμπρακτα το ενδιαφέρον του. Θα μπορούσε επίσης να καθιερώσει κανόνες εξετάσεων, στους οποίους θα συναινούν ενυπόγραφα οι συμμετέχοντες σε αυτές. Τέτοια μέτρα θα αποδείκνυαν ότι το Πανεπιστήμιο αντιμετωπίζει υπεύθυνα και συλλογικά το κρίσιμο αυτό θέμα.

8. Η αντιγραφή ως ένα κακό πρότυπο συμπεριφοράς για την μετα-πανεπιστημιακή ζωή των φοιτητών

Είναι φυσικό οι παθογένειες που παρουσιάζονται στην κοινωνία να ενυπάρχουν και στο Πανεπιστήμιο. Ωστόσο σε βάθος χρόνου το Πανεπιστήμιο και οι απόφοιτοι του θα έπρεπε να είναι μία κοιτίδα προόδου και αλλαγής προς το καλύτερο. Θα πρέπει η παιδεία που δίνεται στους φοιτητές, τόσο στο γνωστικό όσο και στο ηθικό πεδίο, να τους μεταμορφώνει προς το καλύτερο.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, η Ελληνική κοινωνία είναι μία κοινωνία όπου η πλάγια οδός είναι αποτελεσματικότερη της νόμιμης – ευθείας. Η λοβητούρα, η κλεψιά και η απάτη προσφέρουν γρήγορα και μεγάλα οφέλη στο ιδιωτικό επίπεδο. Δυστυχώς αργά ή γρήγορα όλα αυτά γυρνάνε μπούμερανγκ εναντίον μας. Ως ακαδημαϊκός χώρος θα πρέπει να έχουμε αντιληφθεί ότι σε μία οργανωμένη κοινωνία η ύπαρξη κανόνων και η αποτροπή της παραβίασης τους αποβαίνει τελικά προς όφελος όλων.

Το Πανεπιστήμιο λοιπόν έχει υποχρέωση προς την κοινωνία να καταπολεμήσει την αντιγραφή και να μάθει στους φοιτητές του ότι η τιμιότητα, ο κόπος, η προσπάθεια και η αριστεία ανταμοίβονται.

Σύνοψη

Τελειώνοντας, συνοψίζω τα δύο στοιχεία που θα ήθελα να μείνουν απο το κείμενο αυτό:

α) «Πάταξον μεν, άκουσον δε». Κατα την γνώμη μου οποιαδήποτε περαιτέρω προσπάθεια «καταστολής» του φαινομένου της αντιγραφής θα πρέπει να συνοδευτεί με κινήσεις που θεραπεύουν αδυναμίες της εκπαιδευτικής και εξεταστικής διαδικασίας.

β) Μέτρα τα οποία προτείνω για την αντιμετώπιση του φαινομένου της αντιγραφής είναι:

  • Εξετάσεις με ανοικτά βιβλία ή με “νόμιμα σκονάκια” και θέματα που απαιτούν κριτική σκέψη
  • Μειώση της βαρύτητας των τελικών εξετάσεων με προόδους, εργασίες ή άλλους τρόπους
  • Ακριβής αποτύπωση των απαιτήσεων του μαθήματος και διάθεση ενδεικτικών ερωτήσεων – θεμάτων
  • Δημιουργία προπαρασκευαστικών μαθημάτων επανάληψης των «λυκειακών» γνώσεων
  • Προκαθορισμένες και παραδειγματικές τιμωρίες σε αυτούς που “εκ προμελέτης” αντιγράφουν
  • Διερεύνηση σε Πανεπιστημιακό επίπεδο της έκτασης του φαινομένου
  • Δυνατότητα ανώνυμων καταγγελιών για περιπτώσεις αντιγραφής.
  • Καθιέρωση κανόνων εξετάσεων. Οι εξεταζόμενοι υπογράφουν ότι τους αποδέχονται.

[1] Ως αντιγραφή ορίζω “την μεταφορά πληροφορίας που ο εξεταζόμενος δεν κατέχει την στιγμή εκείνη, με κάποιο τρόπο, στην κατοχή του.”

[2] Το δικαίωμα ενός φοιτητή να γράψει ότι θέωρεί χρήσιμο σε ένα ή περισσότερα φύλλα χαρτί

[3] Πρόσφατα σε φοιτητές που αντέγραφαν με ηλεκτρονικό τρόπο, επιβλήθηκε η ποινή του αποκλεισμού 2 εξεταστικών. ‘Ενας “τίμιος” φοιτητής πιθανόν έχει μείνει πίσω σε πολύ περισσότερες εξεταστικές. Οπότε ο δρόμος της τιμιότητας είναι πολύ πιο δύσβατος  από τον δρόμο της κλεψιάς. Άλλη μία φορά  ο κανόνας επιβεβαιώνεται …

Advertisements

Written by kremmydasd

Σεπτεμβρίου 4, 2013 στις 11:28 πμ

Αναρτήθηκε στις Επικαιρότητα, Πανεπιστήμιο

Ένα Σχόλιο

Subscribe to comments with RSS.

  1. Aπό το syllabus μαθήματος που ετοιμάζω και ελπίζω να λύσει κάποια προβλήματα σε συνδυασμό με θέματα κρίσεων στις εξετάσεις:

    Καθήκοντα Φοιτητή
    1. Ανάγνωση απαιτούμενου υλικού πριν την έναρξη του μαθήματος
    2. Παρακολούθηση μαθήματος ανελλιπώς και ενεργή συμμετοχή στην τάξη
    3. Να κρατάει σημειώσεις που αφορούν την συζήτηση που γίνεται κατά την διάρκεια του μαθήματος
    4. Να συμπεριφέρεται προς τον διδάσκοντα και τους συμφοιτητές του όπως επιβάλλει συμπεριφορά που διέπεται από ακαδημαϊκό ήθος και ειλικρίνια

    Βαθμολογία
    Η βαθμολογία σας είναι ο βαθμός της τελικής σας εξέτασης. Η τελική εξέταση θα γίνει με ανοιχτά βιβλία.
    Την ημέρα της εξέτασης επιτρέπεται να φέρετε τα εξής:
    – Αριθμομηχανή τσέπης
    – Το βιβλίο του μαθήματος
    – Τις σημειώσεις σας που έχετε κρατήσει από την παρακολούθηση τους μαθήματος οι οποίες μπορεί να είναι είτε γραμμένες χειρόγραφα σε ένα τετράδιο, είτε γραμμένες χειρόγραφα πάνω στις τυπωμένες διαφάνειες του μαθήματος.
    Απαγορεύεται:
    – Να έχετε μαζί σας φωτοτυπία σημειώσεων
    – Η χρήση κινητού τηλεφώνου για τυχόν πράξεις
    – Να ανταλλάξετε με οποιονδήποτε άλλο εξεταζόμενο: ιδέες, απόψεις, σημειώσεις, φωτοτυπίες, βιβλίο, αριθμομηχανή

    Τυχόν παρέκλιση από τις παραπάνω απαγορεύσεις επισύρει:
    – Άμεσο μηδενισμό του γραπτού σας
    – Αναφορά στην Γενική Συνέλευση του τμήματος προς επιβολή μεγαλύτερης τιμωρίας όπως: αποκλεισμό από μελλοντικές εξετάσεις του μαθήματος, αποκλεισμό από μελλοντικές εξεταστικές περιόδους συνολικά, παύση σπουδών.

    The Angry Beard of (@adrihout)

    Σεπτεμβρίου 4, 2013 at 4:01 μμ


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: